ABD Başkanı Donald Trump, ikinci döneminin son zirvesi için Çarşamba günü Pekin’e doğru yola çıkıyor. Bu kritik toplantıda, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelecek olan Trump, gündeminde özellikle İran’daki savaş ve bölgedeki jeopolitik dinamikler ile ilgili önemli konular bulunduruyor. Beyaz Saray’dan yapılan açıklamalara göre, Trump’ın amacı, Çin’in İran’a olan desteklerini sona erdirmek.
Bir Beyaz Saray yetkilisi, “Başkan’ın baskı yapmasını bekliyoruz” diyerek, görüşmelerin zorlu geçeceğinin sinyalini verdi. Trump, toplantıda İran ve Rusya’ya yönelik desteklerin yanı sıra, askeri amaçlı kullanılabilecek elektronik ürünler ve silah ihracatı gibi konuları da gündeme getirmeyi planlıyor. Yetkililer, son günlerde ABD tarafından uygulanan yaptırımların bu müzakerelerin önemli bir parçası olacağını belirtiyor.
ABD yönetimi, diplomatik yollarla olduğu kadar ticari mücadeleler aracılığıyla da Çin’e baskı yapmayı sürdürüyor. Geçtiğimiz Cuma, ABD Ticaret Bakanlığı, İran’a askeri hizmet sağlayan üç Çinli uydu şirketine ve hava savunma sistemleri ithalatına yardım eden bir firma için yeni yaptırımlar uyguladı.
Trump, İran üzerindeki baskıyı artırmaya çalışırken, Xi Jinping’in de Tayvan konusunda Trump’ı zorlayacağı öngörülüyor. Zirve öncesinde Çinli yetkililer, ABD’yi Tayvan politikasıyla ilgili tutumunu gözden geçirmeye davet etti. Pekin, Trump’tan Tayvan’ın bağımsızlığına karşı olduğunu açıkça belirtmesini talep ediyor. Ancak ABD’li yetkililer, Trump yönetiminin Tayvan konusundaki tutumunun değişmeyeceğini vurguladı. Trump, Aralık ayında Tayvan için rekor düzeyde, 11.1 milyar dolarlık silah satış paketini onaylamıştı. Ayrıca Tayvan ve ABD gemileri, Doğu Çin Denizi’nde ortak tatbikatlar düzenliyor.
Çin’in İran’a yönelik destekleri azaltma olasılığı ise bu gelişmeler ışığında oldukça düşük görünüyor. Çin, İran’a mühimmat ve istihbarat desteği sağlamaya devam ediyor. Zirve atmosferini olumsuz etkilememek adına, açıklaması ertelenen 14 milyar dolarlık yeni bir paket üzerinde çalışmalar sürüyor. Öte yandan, Tayvan parlamentosunun savunma bütçesini sınırlı bir şekilde onaylaması, Washington’da hayal kırıklığı yarattı.
Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Anna Kelly, liderlerin havacılık, tarım ve enerji alanlarındaki ticari anlaşmaları görüşeceğini açıkladı. Taraflar özellikle Boeing uçakları ve soya fasulyesi alımları üzerinde yoğunlaşacak. Kelly, gıda ve sivil ürün ticaretini yönetmek için bir Ticaret Heyeti ile ikili yatırımları tartışmak üzere bir Yatırım Heyeti oluşturma çalışmalarının sürdüğünü ifade etti. Ancak üst düzey bir yetkili, büyük yatırım beklentilerini düşük tutarak “Şu an için devasa bir yatırım teklifimiz yok” dedi.
Her iki tarafın da Ticaret Heyeti oluşturabilmesi için öncelikle operasyonel bir çerçeveye ihtiyaç duyduğu belirtiliyor. Bu stratejik anlaşmaların ne zaman netleşeceği ise belirsizliğini koruyor. Ayrıca, liderlerin gündemindeki bir diğer önemli konu yapay zeka teknolojileri olacak. Özellikle gelişmiş yapay zeka modellerinin potansiyel riskleri üzerine taraflar arasında endişeler devam ediyor.
